Aktualności

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 marca 2017 r. (III CZP 110/16) potwierdził, że możliwe jest zawarcie umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku między przyszłym spadkodawcą a uprawnionym spadkobiercą ustawowym. W przedmiotowej sprawie spór prawny pojawił się, gdy zastępca notariusza we Wrocławiu odmówił sporządzenia umowy zrzeczenia się prawa do zachowku między ojcem a… Dowiedz się więcej: Zawarcie umowy zrzeczenia się prawa do zachowku

W najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca uwagę postanowienie z dnia 12 sierpnia 2025 r. (sygn. I OZ 490/25), w którym Sąd odniósł się do praktycznych konsekwencji braku formalnego wykazania następstwa prawnego po zmarłej stronie w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Rozstrzygnięcie to stanowi ważny głos w trwającej dyskusji na temat wpływu regulacji spadkobrania na konstytucyjne prawo… Dowiedz się więcej: Spadkobranie a postępowanie sądowoadministracyjne

Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 31 maja 2024 roku przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne: czy kurator ustanowiony w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest uprawniony do złożenia w jej imieniu oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku? W opisywanym przypadku Gmina Miejska K. wystąpiła o stwierdzenie… Dowiedz się więcej: Przyjęcie oświadczenia o nabyciu spadku przez kuratora

Sąd Najwyższy w postanowieniu z 31 sierpnia 2023 r. (I CSK 6121/22) odniósł się do kwestii nieważności testamentu alograficznego. Testament allograficzny, zgodnie z art. 951 § 1 k.c. to taki rodzaj testamentu, który został sporządzony w obecności dwóch świadków, przed wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), starostą, marszałkiem województwa, sekretarzem powiatu albo gminy lub kierownikiem urzędu stanu… Dowiedz się więcej: Testament allograficzny złożony przed osobą nieuprawnioną

W polskim prawie spadkowym istnieje zasada, że spadkodawca nie może wydziedziczyć osoby uprawnionej do zachowku, jeśli jej przebaczył (art. 1010 k.c). Przebaczenie jest aktem uczuciowym, który może przybrać zarówno formę pisemnej deklaracji, jak i mieć charakter dorozumiany, wynikający z zachowania spadkodawcy. Żeby doszło do przebaczenia, to musi ono być uzewnętrznione. Z okoliczności musi jasno wynikać, iż… Dowiedz się więcej: Przebaczenie w świetle prawa spadkowego

Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące testamentów (w szczególności art. 959) wymagają, aby spadkodawca wskazał kto po ma po nim dziedziczyć – powołał do spadku jedną lub kilka osób. W orzecznictwie panuje jednak pogląd, iż możliwe jest sporządzenie tzw. testamentu negatywnego, który zamiast powoływać określone osoby do dziedziczenia (co do zasady – w sposób inny niż wynikający… Dowiedz się więcej: Testament negatywny

Jak stanowi art. 36 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (dalej: „uKWH”): Sądy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego oraz notariusze sporządzający akty poświadczenia dziedziczenia zawiadamiają sąd właściwy do prowadzenia księgi wieczystej o każdej zmianie właściciela nieruchomości, dla której założona jest księga wieczysta. Z przepisu tego wynika, że notariusze, sporządzając notarialny akt… Dowiedz się więcej: Obowiązek informacyjny sądów i notariuszy w sprawach spadkowych

Utrata bliskiej osoby najczęściej wiąże się z ogromem negatywnych emocji, ale również konsekwencji prawnych. Często osoby, które właśnie przeżyły śmierć bliskiej osoby mają wiele pytań. Jednym z takich pytań, może okazać się – jak ustalić co tak właściwie znajduje się w spadku? Trzeba również pamiętać, że spadek może się okazać nie tylko samymi aktywami, ale… Dowiedz się więcej: Wniosek o spis inwentarza – komornik

Postępowania o zachowek niekiedy bywają sporne. To zaś powoduje, iż strony postępowań o zachowek wikłają się często w wieloletni spór sądowy. Gdy w skład spadku wchodzą również nieruchomości, na potrzeby ustalenia tzw. substratu zachowku, czyli czynnej masy spadku (aktywa minus pasywa) konieczne staje się oszacowanie nieruchomości spadkowych. Dokumentem stanowiącym podstawę ustalenia wartości nieruchomości należącej do… Dowiedz się więcej: Wieloletnie postępowania o zachowek a aktualizacja wyceny masy spadkowej

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2009 r. (I ACa 445/09) doliczeniu do spadku na podstawie art. 993 k.c. podlegają wszelkie darowizny, tj. darowizny czyste, a także połączone z poleceniem czy mające charakter umów mieszanych. Pojęcie darowizny użyte przez ustawodawcę w art. 993 k.c. obejmuje również prawo majątkowe nabyte przez spadkobiercę testamentowego od… Dowiedz się więcej: Doliczenie do spadku darowizn (zachowek)

W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2022 r. I CSK 2901/22 przypomniano, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen obowiązujących w dacie orzekania o roszczeniach z tego tytułu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że obliczenie zachowku następuje na podstawie wartości spadku ustalonej według cen obowiązujących w dacie orzekania o… Dowiedz się więcej: Data dla obliczenia wartości zachowku

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 1 marca 2022 r. (I NSNc 39/21) postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku ma charakter deklaratoryjny, a więc nie kształtuje nowego, ale stwierdza istniejący stan prawny. Przepisy prawa cywilnego łączą nabycie spadku z chwilą otwarcia spadku (art. 925 k.c.), a otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924… Dowiedz się więcej: Wyłączny charakter formalnego stwierdzenia nabycia spadku

Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25 października 2022 r. (III AUa 193/19) przypomniał, że uprawnienie do żądania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – ze względu na swój osobisty charakter – przynależy tylko do poszkodowanego, w związku z czym w zasadzie wygasa z chwilą jego śmierci, zgodnie z art. 922 § 2 k.c. Przejście… Dowiedz się więcej: Dziedziczenie zadośćuczynienia

Spadkobiercą nie może być osoba zmarła. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r. III CSK 340/18 testament powołujący do spadku osobę, która w chwili otwarcia spadku nie żyła, jest nieskuteczny i w grę wchodzi dziedziczenie ustawowe.

Instytucja droit de suite uregulowana jest art. 19 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgodnie z którym twórcy i jego spadkobiercom, w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, przysługuje prawo do wynagrodzenia. Istota tego prawa sprowadza się do przyznania autorowi… Dowiedz się więcej: Droit de suite nie wchodzi do spadku

Przewidziana w polskim prawie (art. 1012 k.c.) możliwość przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza stwarza dogodny sposób uchronienia się przed długami spadkowymi przekraczającymi możliwości finansowe spadkobiercy. Jest ono bowiem równoznaczne z ograniczeniem odpowiedzialności wobec wierzycieli do wartości nabytego spadku, którą określa się w spisie inwentarza bądź wykazie inwentarza. Spisowi, w przeciwieństwie do wykazu, przysługuje status dokumentu… Dowiedz się więcej: Koszty sporządzenia spisu inwentarza

Tymczasowe zarządzanie przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy wiąże się z koniecznością wypełnienia obowiązków podatkowych nałożonych na dane przedsiębiorstwo, w tym również podatku dochodowego od osób fizycznych. Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw wprost w art. 49 stanowi, że: „Przedsiębiorstwo w spadku jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą… Dowiedz się więcej: Podatek dochodowy od osób fizycznych a zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa

Jeżeli spadek został przyjęty pod wpływem błędu to można się za zgodą sądu od tego uchylić. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 maja 2024 r. (I CSK 362/23) przypomniał jednak, że w razie stosowania art. 84 k.c. na podstawie odesłań zawartych w art. 1019 k.c. uzasadniona jest, ze względu na specyfikę przyjęcia spadku –… Dowiedz się więcej: Uchylenie się od przyjęcia spadku pod wpływem błędu

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2022 r. (I CSK 2901/22) w sprawach dotyczących terminu wymagalności roszczenia z zachowku stan opóźnienia należy określać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy, unikając wszelkiego automatyzmu. Co do zasady wobec nie unormowania w przepisach dotyczących zachowku terminu wymagalności roszczenia, który nie wynika także z właściwości zobowiązania, świadczenie z tego… Dowiedz się więcej: Wymagalności roszczenia o zachowek

Akt zgonu jest dokumentem niezbędnym dla rozpoczęcia wszelkich procedur dotyczących spadku. Zgodnie 45 ust.1 prawa o aktach stanu cywilnego akt zgonu osoby zmarłej można wydać małżonkowi (wdowie, wdowcowi) , wstępnemu, zstępnemu, rodzeństwu, przedstawicielowi ustawowemu, opiekunowi, Ponadto akt zgonu może otrzymać osoba, która wykaże w tym interes prawny. Poza tym akt zgonu wydaje się sądowi, prokuratorowi,… Dowiedz się więcej: Kto może otrzymać akt zgonu ?

Do obowiązków nałożonych na spadkobierców związanych z otwarciem spadku należy obowiązek ujawnienia spadkobierców w księdze wieczystej danej nieruchomości. Nie jest ona realizowany ex lege, ale wiąże się z koniecznością złożenia wniosku. Wniosek składany jest na formularzu. We wniosku należy wskazać osobę Wnioskodawcy oraz podać dane dotyczące nieruchomości (adres, numer księgi wieczystej). Należy także dokładnie określić… Dowiedz się więcej: Wpis spadkobierców do księgi wieczystej

W chwili otwarcia spadku na spadkobierców przechodzą prawa i obowiązki zmarłego. Sam proces dziedziczenia wiąże się z koniecznością dopełnienia wielu obowiązków dotyczących od dziedziczonych dóbr po zmarłym. Często wielu spadkobierców decyduje się na sprzedanie niektórych elementów odziedziczonego majątku. Przykładem może być niepotrzebne dla spadkobiercy auto zmarłego. W związku z tym powstaje konieczność przerejestrowania auta po… Dowiedz się więcej: Sprzedaż auta zmarłego

Wśród długów spadkowych można wyróżnić długi powstałe z chwilą otwarcia spadku. Zalicza się do nich zgodnie z treścią art. 922 § 3 Kodeksu cywilnego, koszty pogrzebu Spadkodawcy w takim zakresie, w jakim pogrzeb ten odpowiada zwyczajom przyjętym w danym środowisku. Według większości doktryny do niezbędnych wydatków związanych z organizacją pogrzebu kwalifikuje się wydatki na: zakup… Dowiedz się więcej: Zwrot kosztów pogrzebu przez bank

Od 1 stycznia 2020 roku zapis windykacyjny może obejmować również ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej. Tak zapis windykacyjny (tak jak inne zapisy windykacyjne powinien znaleźć się w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego. Przedmiot zapisu windykacyjnego nabywa się z chwilą otwarcia spadku. Trzeba także pamiętać, że na skuteczność takiego zapisu windykacyjnego wpływa treść… Dowiedz się więcej: Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej w zapisie windykacyjnym

Już 15 listopada 2023 w życie wchodzą uchwalone w lipcu tego roku przepisy wprowadzające ważne zmiany w zasadach dziedziczenia. Objęły one Kodeks cywilny, jak również Kodeks postępowania cywilnego. Ustawodawca uzasadniał te zmiany chęcią zwiększenia efektywności prowadzenia postępowań spadkowych. Nowelizacje te można podzielić na trzy obszary. Zmiana przepisów dotyczących zgody na odrzucenie spadku w imieniu małoletniego.… Dowiedz się więcej: Zmiany w prawie spadkowym z lipca 2023

15 listopada 2023 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Wśród projektowanych zmian znajduje się nowelizacja instytucji niegodności dziedziczenia. Polski ustawodawca przyjął konstrukcję, zgodnie z którą skutki niegodności dziedziczenia nie następują ex lege, lecz z mocy konstytutywnego wyroku sądu, wywołującego skutki ex… Dowiedz się więcej: NIEGODNOŚĆ DZIEDZICZENIA – NOWELIZACJA Z DNIA 28 LIPCA 2023 R

W Polsce funkcjonuje blisko 830 tysięcy firm rodzinnych, generujących przychód o łącznej wartości 322 mld zł w skali roku. Ustawodawca, dostrzegając trudności w zaplanowaniu ich sukcesji, zdecydował się wprowadzić do naszego porządku prawnego instrumenty zapewniające ochronę przed rozdrobnieniem majątku powstałego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. 22 maja 2023 r. weszła w życie ustawa z… Dowiedz się więcej: Fundacja rodzinna i jej wpływ na prawo spadkowe

Spadkobranie może zwiększać zarówna aktywa jak i przyczyniać się do powiększenia pasywów. Często, obowiązki wynikające z faktu objęcia spadku, przyczyniały się do pogorszania sytuacji finansowej spadkobierców. Wobec tego powstała konieczność wprowadzenia pewnej elastyczności w stosunkach powstających między spadkobiercami a uprawionymi z tytułu zachowku. Wobec tego ustawodawca w ustawie o fundacji rodzinnej wprowadził w Kodeksie Cywilnym… Dowiedz się więcej: Rozłożenie zachowku na raty art. 997 kc

Ustawa z dnia 26 stycznia o fundacji rodzinnej, która weszła w życie 22 maja 2023 roku, oprócz wprowadzenia do polskiego porządku prawnego nowej instytucji prawa- fundacji rodzinnej, dokonała także zmian w instytucji zrzeczenia się dziedziczenia z art. 1048 k.c. Artykuł został zmodyfikowany poprzez dodanie dwóch paragrafów: § 2. Zrzeczenie się dziedziczenia może być ograniczone do… Dowiedz się więcej: Zrzeczenie się dziedziczenia – zmiany przepisów

Zgodnie z przepisami prawa spadkowego istnieją dwie ścieżki uzyskania tytułu prawego do rozporządzania spadkiem: poprzez sądowe stwierdzenie nabycia spadku lub poprzez sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza. Jednakże, co w często występującej sytuacji w której jeden ze spadkobierców umrze zanim zostanie stwierdzone nabycie spadku po pierwszym zmarłym? Czy notariusz odmówi sporządzenia aktu? Zgodnie z z… Dowiedz się więcej: Czy poświadczenie spadkowe może jako spadkobiercę wskazać osobę zmarłą?