Spadek - porady prawne

Prawo spadkowe

AKTUALNOŚCI


Najnowsze orzeczenia w sprawach spadkowych


Wynagrodzenie od zapisobiercy.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego spadkobiercom przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie przez zapisobiercę z rzeczy oznaczonej co do tożsamości, stanowiącej przedmiot zapisu zwykłego, za okres do wymagalności roszczenia o wykonanie zapisu (uchwała z 27 sierpnia 2015 roku - III CZP 46/15). Dotyczy to sytuacji, gdy przedmiot zapisu był już w posiadaniu zapisobiercy jeszcze zanim został ogłoszony testament. Dopiero bowiem z chwilą ogłoszenia testamentu zapisobierca może żądać wykonania zapisu (art. 970 kc).

Spornym jednak była kwestia czy okres, za który zapisobierca musi się rozliczyć, kończy się z chwilą zakończenia sporu sądowego czy też już w momencie zgłoszenia przez zapisobiercę żądania wykonania zapisu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lipca 2019 roku (sygn.. akt V CSK 228/18) potwierdził, że spadkobiercy mogą żądać wynagrodzenia od zapisobiercy za korzystanie z przedmiotu zapisu, ale tylko do momentu wystąpienia przez niego z roszczeniem o wykonanie zapisu. Zapisobierca nie może bowiem ponosić konsekwencji zbyt długo trwającego procesu o wydanie przedmiotu zapisu

Sygn.. akt III CZP 46/15




Odrzucenie spadku nie powoduje przejścia prawa do zachowku na dziecko.

Sąd Najwyższy ustalił, że w sytuacji dziedziczenia testamentowego prawo do zachowku przysługuje tylko konkretnym osobom - określonym spadkobiercom ustawowym. Nie mogą oni "przenieść" uprawnienia do zachowku na swoje dzieci poprzez złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Mogłoby to powodować w określonych przypadkach bezpodstawne uprzywilejowanie tych dzieci w stosunku do spadkobiercy testamentowego. Wiadomo bowiem że małoletni mogą żądać zachowku w wysokości 2/3 ich udziału spadkowego podczas gdy ich dorosły rodzic tylko 1/2 udziału spadkowego.

Sygn.. akt III CZP 23/19



Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2013 r., sygnatura III CZP 79/13

Dopuszczalne jest zawarcie umowy darowizny na wypadek śmierci, jeżeli jej przedmiotem są konkretne rzeczy lub prawa, a umowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2013 r., sygnatura IV CSK 69/13 (LEX nr 1388476) Pojęcie "zstępni" zawarte w art. 934 § 2 k.c. obejmuje zarówno dzieci dziadków, jak i ich dalszych zstępnych w linii prostej, jeżeli dziecko nie dożyło otwarcia spadku.



Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 marca 2013 r., sygnatura I ACa 898/12 (LEX nr 1353838)

Punktem odniesienia przy obliczaniu stanu czynnego spadku dla potrzeb obliczenia wysokości należnego zachowku może być jedynie chwila otwarcia spadku będąca chwilą śmierci spadkodawcy (art. 922 § 1, art. 924 i 925 k.c.). Ustalanie składu spadku, mianowicie różnicy między wartością stanu czynnego spadku (aktywów) i wartością stanu biernego spadku (pasywów), następuje więc co do zasady, według reguł określonych w art. 922 k.c., nie uwzględnia się jedynie zapisów i poleceń oraz oczywiście długów z tytułu zachowku.



Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2012 r., sygnatura I ACa 1010/12 (LEX nr 1281083)

Terminy wynikające z art. 929 k.c. mają charakter terminów zawitych prawa materialnego, stąd też do ich biegu nie można stosować, nawet w drodze analogii, przepisów o terminach przedawnienia.



Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2012 r., sygnatura I ACa 1112/12 (LEX nr 1313448)

W swoich założeniach instytucja niegodności jest praktycznie tożsama z instytucją wydziedziczenia. Obie mają bowiem na celu wyeliminowanie z kręgu spadkobierców osób, które dopuściły się jakiegoś niewłaściwego zachowania względem spadkodawcy. Zasadnicza różnica pomiędzy nimi polega zaś na tym, iż wydziedziczenie następuje wyłącznie przez oświadczenie woli spadkodawcy, podczas gdy niegodność dziedziczenia wynika z przepisów ustawy i może być stwierdzona wyłącznie orzeczeniem sądu.