Zgodnie z postanowieniem S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 28 pa\u017adziernika 2022 r. (I CSK 2901\/22) w sprawach dotycz\u0105cych terminu wymagalno\u015bci roszczenia z zachowku stan op\u00f3\u017anienia nale\u017cy okre\u015bla\u0107 indywidualnie, z uwzgl\u0119dnieniem okoliczno\u015bci danej sprawy, unikaj\u0105c wszelkiego automatyzmu. Co do zasady wobec nie unormowania w przepisach dotycz\u0105cych zachowku terminu wymagalno\u015bci roszczenia, kt\u00f3ry nie wynika tak\u017ce z w\u0142a\u015bciwo\u015bci zobowi\u0105zania, \u015bwiadczenie z tego tytu\u0142u powinno by\u0107 spe\u0142nione niezw\u0142ocznie po wezwaniu d\u0142u\u017cnika do wykonania (art. 455 k.c.) (zob.m.in. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z 24 lutego 2016 r., I CSK 67\/15, niepubl.; z 25 czerwca 2015 r., III CSK 375\/14, niepubl.; z 6 marca 2016 r., V CSK 209\/13, niepubl.; z 7 lutego 2013 r., II CSK 403\/12, niepubl.; z 17 wrze\u015bnia 2010 r., II CSK 178\/10, niepubl., i z 17 kwietnia 2009 r., III CSK 298\/08, OSNC-ZD 2009, Nr 4, poz. 107).<\/p>\n\n\n\n
W cz\u0119\u015bci orzecze\u0144 S\u0105d Najwy\u017cszy przyjmowa\u0142 natomiast, \u017ce ze wzgl\u0119du na okoliczno\u015bci danej sprawy stan op\u00f3\u017anienia w realizacji wierzytelno\u015bci z tytu\u0142u zachowku nast\u0119puje dopiero od chwili wyrokowania, skoro w tej dacie nast\u0119powa\u0142o ustalenie substratu zachowku (zob.m.in. wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 15 grudnia 1999 r., I CKN 248\/98, niepubl.). Stanowisko to wynika to z faktu, \u017ce jedn\u0105 z funkcji odsetek nale\u017cnych wierzycielowi za czas op\u00f3\u017anienia w spe\u0142nieniu \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego jest waloryzacja spadku si\u0142y nabywczej pieni\u0105dza. W konsekwencji ustalenie nale\u017cnego wierzycielowi \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego wed\u0142ug cen z daty wyrokowania i jednocze\u015bnie zas\u0105dzenie odsetek od dnia op\u00f3\u017anienia poprzedzaj\u0105cego dat\u0119 wyrokowania, mo\u017ce prowadzi\u0107 do dwukrotnego zastosowania na korzy\u015b\u0107 wierzyciela, tego samego mechanizmu waloryzacji \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego. Nie oznacza to jednak, \u017ce w takiej sytuacji wierzycielowi zawsze nale\u017c\u0105 si\u0119 odsetki ustawowe od daty wyrokowania o roszczeniu z tytu\u0142u zachowku.<\/p>\n\n\n\n
W orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego dostrze\u017cono, \u017ce w zwi\u0105zku ze stabilizacj\u0105 stosunk\u00f3w ekonomicznych i obni\u017ceniem wysoko\u015bci odsetek ustawowych nabra\u0142y one w coraz wi\u0119kszym stopniu charakteru odszkodowawczego, a ich funkcja waloryzacyjna uleg\u0142a pomniejszeniu. W przypadku stabilizacji cen lub ich obni\u017cenia zas\u0105dzenie odsetek od ustalonego \u015bwiadczenia pieni\u0119\u017cnego, kt\u00f3rego wysoko\u015b\u0107 nie wzros\u0142a wskutek inflacji, nie prowadzi do podw\u00f3jnej waloryzacji tego samego \u015bwiadczenia. Przeciwna sytuacja b\u0119dzie mia\u0142a miejsce w sytuacji, gdy mi\u0119dzy powstaniem stanu wymagalno\u015bci roszczenia o zachowek, a chwil\u0105 orzekania o tym roszczeniu ceny maj\u0105ce wp\u0142yw na okre\u015blenie rozmiaru tego \u015bwiadczenia wzros\u0142y.<\/p>\n\n\n\n
Z tych przyczyn w orzecznictwie S\u0105du Najwy\u017cszego przyj\u0119to, \u017ce w tego rodzaju sprawach stan op\u00f3\u017anienia nale\u017cy okre\u015bla\u0107 indywidualnie, z uwzgl\u0119dnieniem okoliczno\u015bci danej sprawy, unikaj\u0105c wszelkiego automatyzmu (zob. wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z 22 czerwca 2016 r., III CSK 279\/15, niepubl.; z 24 lutego 2016 r., I<\/p>\n\n\n\n
CSK 67\/15, niepubl.; z 25 czerwca 2015 r., III CSK 375\/14, niepubl., i z 7 lutego 2013 r., II CSK 403\/12, niepubl.).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zgodnie z postanowieniem S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 28 pa\u017adziernika 2022 r. (I CSK 2901\/22) w sprawach dotycz\u0105cych terminu wymagalno\u015bci roszczenia z zachowku stan op\u00f3\u017anienia nale\u017cy okre\u015bla\u0107 indywidualnie, z uwzgl\u0119dnieniem okoliczno\u015bci danej sprawy, unikaj\u0105c wszelkiego automatyzmu. Co do zasady wobec nie unormowania w przepisach dotycz\u0105cych zachowku terminu wymagalno\u015bci roszczenia, kt\u00f3ry nie wynika tak\u017ce z w\u0142a\u015bciwo\u015bci zobowi\u0105zania, \u015bwiadczenie z tego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[36,8],"class_list":["post-480","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-roszczenia","tag-zachowek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=480"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":481,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/480\/revisions\/481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}