15 listopada 2023 r. wejdzie w \u017cycie ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niekt\u00f3rych innych ustaw. W\u015br\u00f3d projektowanych zmian znajduje si\u0119 nowelizacja instytucji niegodno\u015bci dziedziczenia. Polski ustawodawca przyj\u0105\u0142 konstrukcj\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 skutki niegodno\u015bci dziedziczenia nie nast\u0119puj\u0105 ex lege, lecz z mocy konstytutywnego wyroku s\u0105du, wywo\u0142uj\u0105cego skutki ex tunc. U podstaw omawianej instytucji le\u017c\u0105 wzgl\u0119dy etyczne, osoba kt\u00f3ra dopuszcza si\u0119 negatywnych zachowa\u0144 wzgl\u0119dem spadkodawcy lub d\u0105\u017cy do wywarcia negatywnego wp\u0142ywu na porz\u0105dek dziedziczenia nie powinna bowiem osi\u0105ga\u0107 korzy\u015bci ze spadku. Dostrzegaj\u0105c potrzeby rozszerzenia przes\u0142anek niegodno\u015bci dziedziczenia do art. 928\u00a71 wprowadzono dwie nowe podstawy w oparciu o kt\u00f3re spadkobierca b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 uznany za niegodnego.<\/p>\n\n\n\n
Nowy punkt 4 dotyczy\u0107 ma sytuacji, gdy potencjalny spadkodawca za \u017cycia spadkodawcy „uporczywie uchyla\u0142 si\u0119 od wykonywania wobec niego obowi\u0105zku alimentacyjnego okre\u015blonego co do wysoko\u015bci orzeczeniem s\u0105dowym, ugod\u0105 zawart\u0105 przed s\u0105dem albo innym organem albo inn\u0105 umow\u0105”. Ograniczenie projektowanej przes\u0142anki do przypadk\u00f3w, gdy obowi\u0105zek zosta\u0142 okre\u015blony co do wysoko\u015bci nast\u0105pi\u0142o z uwagi na donios\u0142o\u015b\u0107 skutk\u00f3w jakie niesie za sob\u0105 uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia. Punkt 5 jako okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105ce stwierdzenie niegodno\u015bci uznaje „uporczywe uchylanie si\u0119 od obowi\u0105zku pieczy nad spadkodawc\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci wynikaj\u0105cego z w\u0142adzy rodzicielskiej, opieki, sprawowania funkcji rodzica zast\u0119pczego, ma\u0142\u017ce\u0144skiego obowi\u0105zku wzajemnej pomocy albo obowi\u0105zku wzajemnego szacunku i wspierania si\u0119 rodzica i dziecka.”<\/p>\n\n\n\n
W uzasadnieniu do projektu ustawy podkre\u015blono, \u017ce pa\u0144stwo powinno reagowa\u0107 na nieetyczne zachowania spadkobierc\u00f3w. Nie mo\u017ce istnie\u0107 zgoda na naruszanie szczeg\u00f3lnie cennych d\u00f3br osobistych spadkodawcy, takich jak m.in.: \u017cycie, zdrowie, czy godno\u015b\u0107. Wspomniane warto\u015bci posiadaj\u0105 rang\u0119 konstytucyjn\u0105, zatem jakiekolwiek wyst\u0105pienia przeciwko nim przez osob\u0119, znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 w kr\u0119gu os\u00f3b uprawnionych do spadku, musz\u0105 by\u0107 sankcjonowane. W tym przypadku, chodzi o pozbawienie tych, kt\u00f3rzy post\u0119puj\u0105 nieetycznie szansy osi\u0105gni\u0119cia jakiejkolwiek korzy\u015bci maj\u0105tkowej ze spadku. Jak wskaza\u0142 ustawodawca, wprowadzone zmiany stanowi\u0105 odpowied\u017a na stany faktyczne, kt\u00f3re pozbawiaj\u0105 spadkodawc\u0119 mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego zdecydowania w testamencie o wy\u0142\u0105czeniu od dziedziczenia. Wymienione zosta\u0142y mi\u0119dzy innymi brak zdolno\u015bci do testowania z art., 944 k.c., czy niemo\u017cno\u015b\u0107 sporz\u0105dzenia testamentu z przyczyn faktycznych – np.: gdy spadkodawca znajduje si\u0119 w stanie wegetatywnym. Ponadto, co zas\u0142uguje na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119, wydziedziczenie jest mo\u017cliwe jedynie w stosunku do \u015bci\u015ble okre\u015blonego kr\u0119gu os\u00f3b. Natomiast od wykonywania obowi\u0105zku alimentacyjnego lub obowi\u0105zku pieczy uchyla\u0107 mog\u0105 si\u0119 tak\u017ce ci, kt\u00f3rych spadkodawca nie mo\u017ce wydziedziczy\u0107, cho\u0107 mog\u0105 by\u0107 potencjalnymi spadkobiercami. W\u015br\u00f3d takich os\u00f3b znajduje si\u0119 na przyk\u0142ad rodze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
W ocenie projektodawcy, proponowane rozwi\u0105zania maj\u0105 pozwoli\u0107 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017c\u0105dania uznania za niegodnego dziedziczenia tych spadkobierc\u00f3w, kt\u00f3rzy w dotychczasowym stanie prawnym mogli bezkarnie uchyla\u0107 si\u0119 od obowi\u0105zk\u00f3w pomocy, mimo realnej mo\u017cliwo\u015bci ich spe\u0142nienia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
15 listopada 2023 r. wejdzie w \u017cycie ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niekt\u00f3rych innych ustaw. W\u015br\u00f3d projektowanych zmian znajduje si\u0119 nowelizacja instytucji niegodno\u015bci dziedziczenia. Polski ustawodawca przyj\u0105\u0142 konstrukcj\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 skutki niegodno\u015bci dziedziczenia nie nast\u0119puj\u0105 ex lege, lecz z mocy konstytutywnego wyroku s\u0105du, wywo\u0142uj\u0105cego skutki ex […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[54,55],"class_list":["post-466","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-niegodnosci-dziedziczenia","tag-spadkodawca"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/466","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=466"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":513,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/466\/revisions\/513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}