{"id":384,"date":"2020-05-04T11:59:00","date_gmt":"2020-05-04T09:59:00","guid":{"rendered":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/?p=384"},"modified":"2025-04-19T17:20:40","modified_gmt":"2025-04-19T15:20:40","slug":"kto-moze-byc-pozbawiony-zachowku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/kto-moze-byc-pozbawiony-zachowku\/","title":{"rendered":"Kto mo\u017ce by\u0107 pozbawiony zachowku?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego osoby, kt\u00f3re s\u0105 powo\u0142ane do dziedziczenia ustawowego maj\u0105 pewne uprawnienia w sytuacji, gdy nie zosta\u0142y wymienione w testamencie. Uprawnieni s\u0105 w\u00f3wczas do po\u0142owy warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, kt\u00f3ry by im przypada\u0142 przy dziedziczeniu ustawowym. Je\u017celi natomiast uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo je\u017celi zst\u0119pny uprawniony jest ma\u0142oletni, kwota nale\u017cna zwi\u0119ksza si\u0119 do dw\u00f3ch trzecich warto\u015bci tego udzia\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To uregulowanie zgodne jest z zasad\u0105, i\u017c nikt nie mo\u017ce na wypadek swej \u015bmierci rozporz\u0105dzi\u0107 swoim maj\u0105tkiem zupe\u0142nie dowolnie, pomijaj\u0105c swoich najbli\u017cszych. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce spadkodawca ma wzgl\u0119dem swoich bliskich obowi\u0105zek moralny. Celem takiej regulacji jest ochrona rodziny przed decyzjami spadkodawcy i ma s\u0142u\u017cy\u0107 sprawiedliwemu podzia\u0142owi spadku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak\u017ce Kodeks cywilny normuje r\u00f3wnie\u017c sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej osoba bliska zostanie pozbawiona zachowku w jego pe\u0142nym wymiarze z powodu jej niegodnego zachowania. Zachowek mo\u017ce zosta\u0107 obni\u017cony a nawet zupe\u0142nie nie b\u0119dzie si\u0119 nale\u017ca\u0142 krewnemu, kt\u00f3ry:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>dopu\u015bci\u0142 si\u0119 umy\u015blnie ci\u0119\u017ckiego przest\u0119pstwa przeciwko spadkodawcy albo jednej z najbli\u017cszych mu os\u00f3b;<\/li>\n\n\n\n<li>podst\u0119pem lub gro\u017ab\u0105 nak\u0142oni\u0142 spadkodawc\u0119 do sporz\u0105dzenia lub odwo\u0142ania testamentu albo w taki sam spos\u00f3b przeszkodzi\u0142 mu w dokonaniu jednej z tych czynno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n<li>umy\u015blnie ukry\u0142 lub zniszczy\u0142 testament spadkodawcy, podrobi\u0142 lub przerobi\u0142 jego testament albo \u015bwiadomie skorzysta\u0142 z testamentu przez inn\u0105 osob\u0119 podrobionego lub przerobionego<\/li>\n\n\n\n<li>wbrew woli spadkodawcy post\u0119powa\u0142 uporczywie w spos\u00f3b sprzeczny z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego;<\/li>\n\n\n\n<li>uporczywie nie dope\u0142nia\u0142 wzgl\u0119dem spadkodawcy obowi\u0105zk\u00f3w rodzinnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do roli s\u0105du nale\u017cy w\u00f3wczas wywa\u017cenie interes\u00f3w maj\u0105tkowych wykluczonego od spadkobrania cz\u0142onka najbli\u017cszej rodziny testatora a naruszeniem zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.&nbsp;W sytuacji, kiedy nikt nie wyst\u0105pi\u0142 w odpowiednim terminie o pozbawienie zachowku uprawnionych, kt\u00f3rzy spe\u0142nili kt\u00f3r\u0105\u015b z powy\u017cszych przes\u0142anek, mo\u017cliwe jest zastosowanie klauzuli zasad wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego zawartej w art. 5 Kodeksu cywilnego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z dnia 16 czerwca 2016 r.,&nbsp;V CSK 625\/15 stwierdzi\u0142, i\u017c nie mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce okre\u015blenie przes\u0142anek niegodno\u015bci dziedziczenia oraz wydziedziczenia wy\u0142\u0105cza dopuszczalno\u015b\u0107 obni\u017cenia zachowku z powodu sprzecznego z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego zachowania uprawnionego do zachowku wobec spadkodawcy. W takich sytuacjach jedynie powo\u0142anie si\u0119 na zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego pozwala na uczynienie zado\u015b\u0107 spo\u0142ecznemu odczuciu sprawiedliwo\u015bci, sprzeciwiaj\u0105cemu si\u0119 przyznaniu pe\u0142nej nale\u017cno\u015bci z tytu\u0142u zachowku, a wyj\u0105tkowo zachowku w og\u00f3le, osobie, co do kt\u00f3rej istniej\u0105 podstawy do uznania jej za niegodn\u0105 dziedziczenia lub istnia\u0142y podstawy do jej wydziedziczenia.&nbsp;Jednocze\u015bnie w orzecznictwie uznaje si\u0119, \u017ce S\u0105d nie powinien zast\u0119powa\u0107 woli zmar\u0142ego i przy zastosowaniu art. 5 k.c. wywodzi\u0107 ze stosunk\u00f3w spadkobiercy ustawowego ze spadkodawc\u0105 wniosk\u00f3w, kt\u00f3re prowadzi\u0142yby do takiego samego skutku, jakby wydziedziczenie nast\u0105pi\u0142o.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jako przyk\u0142ad, w kt\u00f3rym zastosowanie tego przepisu jest mo\u017cliwe mo\u017cna wskaza\u0107 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej uprawnione do zachowku dziecko nie zajmowa\u0142o si\u0119 za \u017cycia spadkodawc\u0105, ale nie zosta\u0142o przez niego wydziedziczone. Innym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 sytuacja z\u0142ego traktowania ojca przez syna, nie interesowanie si\u0119 jego chorob\u0105, nieobecno\u015b\u0107 na pogrzebie (wyrok SN sygn. akt V CSK 625\/15).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje relacja mi\u0119dzy uprawnionym do zachowku a spadkobiercom. Zgodnie z orzecznictwem (wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Szczecinie z 27 marca 2019, sygn.. I ACa 825\/18) relacje te wymagaj\u0105 uwzgl\u0119dnienia, ale tylko w charakterze dodatkowym. Z racji tego, trudna sytuacja materialna spadkobiercy mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 do nie uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania zachowku na mocy art. 5 Kodeksu cywilnego. Kiedy dla osoby uwzgl\u0119dnionej w testamencie spadek ten stanowi\u0142by jedyny maj\u0105tek, a nie osi\u0105ga ona jeszcze w\u0142asnych dochod\u00f3w, uprawniony z zachowku nie mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 go powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego. Zgodnie z wyrokiem S\u0105du Okr\u0119gowego w Toruniu (Sygn. akt VIII Ca 78\/16) skorzystanie przez s\u0105d z mo\u017cliwo\u015bci odmowy uwzgl\u0119dnienia \u017c\u0105dania zachowku z uwagi na zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego mo\u017ce mie\u0107 miejsce, gdy odmienne rozstrzygni\u0119cie prowadzi\u0142oby do powstania po stronie spadkobiercy obowi\u0105zanego do zap\u0142aty zachowku wyj\u0105tkowych dolegliwo\u015bci w sferze materialnej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego osoby, kt\u00f3re s\u0105 powo\u0142ane do dziedziczenia ustawowego maj\u0105 pewne uprawnienia w sytuacji, gdy nie zosta\u0142y wymienione w testamencie. Uprawnieni s\u0105 w\u00f3wczas do po\u0142owy warto\u015bci udzia\u0142u spadkowego, kt\u00f3ry by im przypada\u0142 przy dziedziczeniu ustawowym. Je\u017celi natomiast uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo je\u017celi zst\u0119pny uprawniony jest ma\u0142oletni, kwota nale\u017cna zwi\u0119ksza [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[119,8],"class_list":["post-384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-dziedziczenie-ustawowe","tag-zachowek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=384"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":528,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/384\/revisions\/528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spadek.info.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}